Παρασκευή, 16 Μαρτίου 2018

2ο Συνέδριο του Ελληνικού Φόρουμ για το Ψηφιακό Μέλλον


Την Τρίτη, 13 Μαρτίου 2018, πραγματοποιήθηκε το 2ο Συνέδριο του Ελληνικού Φόρουμ για το Ψηφιακό Μέλλον με θέμα «Η Ελλάδα στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση: Έξυπνες Τεχνολογίες, Έξυπνοι Πολίτες, Έξυπνη Κοινωνία» στο Αμφιθέατρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, στην Αθήνα, υπό τη συνδιοργάνωση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ) και του Ελληνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) και με την υποστήριξη της Κοινότητας Διαλόγου Σύνθεσις.


Στο πλαίσιο των εργασιών του Συνεδρίου συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η Αναπληρώτρια Υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης κα Ο. Γεροβασίλη, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ κ. Γ. Στασινός, ο Πρόεδρος του ΕΚΚΕ κ. Ν. Δεμερτζής, ο Γραμματέας Επιστημονικών Φορέων ΝΔ κ. Ν. Κωστόπουλος και ο Τομεάρχης Ψηφιακής σύγκλισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης κ. Σπ. Βρεττός.

Η Κοινότητα Διαλόγου Σύνθεσις συμμετείχε ενεργά στο 2ο Συνέδριο του Ελληνικού Φόρουμ για το Ψηφιακό Μέλλον. Συγκεκριμένα, η Γωγώ Ροκαδάκη, Ταμίας της Σύνθεσις, συντόνισε το τρίτο πάνελ με θέμα «Οικονομία και Εργασία στην 4η Βιομηχανική Επανάσταση» και, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «[...] η 4η Βιομηχανική Επανάσταση είναι γεγονός πως έχει επιδράσει καταλυτικά στην παγκόσμια οικονομία, μετασχηματίζοντάς την με ταχύτατους ρυθμούς, ανατρέποντας τις υφιστάμενες δομές της, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για νέα πρότυπα επιχειρηματικής ανάπτυξης και διαμορφώνοντας τελικά σταδιακά ένα νέο περιβάλλον διεθνούς «ψηφιακού ανταγωνισμού» στους τομείς της οικονομίας και της εργασίας, στο οποίο καλείται και η Ελλάδα να ενταχθεί και να αναλάβει κάποιο ρόλο. Βλέποντας το ψηφιακό μέλλον ως ευκαιρία περισσότερο παρά πρόκληση, έχει λοιπόν ενδιαφέρον να εξετάσουμε στο πλαίσιο ενός δημόσιου ανοιχτού διαλόγου: (α) εάν και σε ποιο βαθμό και με ποιους τρόπους μπορεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός να συμβάλλει στην ταχύτερη ανάκαμψη της ελληνικής επιχειρηματικότητας και οικονομίας, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της διεθνούς ορατότητας της χώρας λη και, τελικά, στην οριστική έξοδό της από την παρατεταμένη κρίση, (β) εάν, σε ποιο βαθμό και με ποιους τρόπους μπορεί μία σύγχρονη ψηφιακή στρατηγική με μεσοπρόθεσμο ορίζοντα να συμβάλει στην ενίσχυση της δυναμικής της χώρας, με τη μείωση της ανεργίας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της καινοτομίας και της παραγωγικότητας μέσω της προσέλκυσης νέων επενδύσεων, ή ακόμα και τη μείωση του χάσματος των γενεών σε όρους πρόσβασης και συνδεσιμότητας, ή και την αποφυγή της διαρροής ποιοτικού ανθρώπινου κεφαλαίου προς το εξωτερικό (brain drain) [...]».


Στη συνέχεια, η Κοινότητα Διαλόγου Σύνθεσις οργάνωσε το τέταρτο πάνελ με θέμα «Μέσα, Ελευθερία και Δημοκρατία στη Ψηφιακή Πολιτική», υπό το συντονισμό του δημοσιογράφου κ. Κώστα Τσαούση και τη συμμετοχή του Διευθύνοντα Συμβούλου της ΕΡΤ κ. Βασίλη Κωστόπουλο. Στο πλαίσιο της συζήτησης τοποθετήθηκαν ο κ. Γιώργος Τζογόπουλος, Επιστημονικός Συνεργάτης, Begin Sadat Center for Strategic Studies, που αναφέρθηκε στη διεθνή διάσταση των fake news, και ο κ. Μιχάλης Ιακωβίδης από το Greek Liberties Monitor που αναφέρθηκε στη σχέση πολιτικής και δημιουργίας ειδήσεων. Επίσης, στη συζήτηση συμμετείχε ο Επίκουρος Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Νίκος Παναγιώτου, η παρουσίαση του οποίου είχε ως στόχο την ανάδειξη των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί και η δημοσιογραφία στην ψηφιακή εποχή και ταυτόχρονα να παρουσιαστούν τα εργαλεία που είναι διαθέσιμα για τους δημοσιογράφους και τα ΜΜΕ προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις αυτές και ειδικά την κρίση που αντιμετωπίζουν οι ειδησεογραφικοί οργανισμοί. Στο πλαίσιο της ίδιας συζήτησης τοποθετήθηκε και ο κ. Αρχιμήδης Δημήτριος Καρεκλίδης, Εκδότης της Εφημερίδας Μαγνησία, ο οποίος, μεταξύ άλλων ανέφερε, ότι «[...] πρωταρχικός σκοπός για τα ελληνικά ΜΜΕ, για να εστιάσουμε στη χώρα μας, είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης με τους αναγνώστες. Έχοντας διανύσει μια μακρά περίοδο απαξίωσης λόγω της ταύτισής τους με το πολιτικό σύστημα και με φαινόμενα διαφθοράς και διαπλοκής που έρχονται σιγά - σιγά στο φως της δημοσιότητας τα ΜΜΕ πρέπει να σταθούν όρθια και να αποδείξουν την ανεξαρτησία τους. Αυτό αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση και είναι μια χρονοβόρα διαδικασία. Η έκρηξη των fake news μπορεί για κάποιους να αποτελεί σοβαρή απειλή, τόσο για τις πολιτικές όσο και για τις οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν. Δεν θα είναι όμως σοβαρή απειλή αν στον αντίποδα υπάρχουν ισχυρά, αντικειμενικά και ανεξάρτητα Μέσα Ενημέρωσης τα οποία θα αποτυπώνουν την αλήθεια και την πραγματικότητα [...]».



Η μέρα έκλεισε με το τελευταίο πάνελ στο οποίο συνόψισαν τις εργασίες του Συνεδρίου ο κ. Χρήστος Τριαντόπουλος, Πρόεδρος της Κοινότητας Διαλόγου Σύνθεσις και Ερενητής ΚΕΠΕ, ο κ. Παναγιώτης Βλάχος, Επικεφαλής του Μπροστά και συνιδρυτής του Vouliwatch και ο κ. Χάρης Τσέκερης, Πρόεδρος του Ελληνικού Φόρουμ για το Ψηφιακό Μέλλον και Ερευνητής ΕΚΚΕ, υπό το συντονισμό του δημοσιογράφου κ. Κώστα Τσαούση.

Από την πλευρά του ο κ. Χρήστος Τριαντόπουλος, αφού συνόψισε τα ζητήματα που τέθηκαν στο Συνέδριο, εστίασε στη «νομιμοποίηση» των fake news στην ελληνική πραγματικότητα μέσω της διαδικασίας κοινοβουλευτικού ελέγχου, επισημαίνοντας ότι με ιδιαίτερη ευκολία ένα πλαστό δημοσίευμα μετατρέπεται σε ερώτημα –μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου– στο ελληνικό κοινοβούλιο και αποκτά έναν επίσημο (ή ημί-επίσημο) μανδύα που του επιτρέπει να συνεχίσει τη διείσδυσή του στο δημόσιο διάλογο είτε ως αντικείμενο συζήτησης στο κοινοβούλιο, είτε ως αντικείμενο πολιτικής κριτικής. Σε αυτό το σημείο, λοιπόν, είναι που εισέρχεται στη συνάρτηση, όπως τονίστηκε, η ποιότητα τόσο του πολιτικού συστήματος και προσωπικού στη χώρα μας, όσο και του δημόσιο διαλόγου. Στη συνέχεια ο κ. Χρήστος Τριαντόπουλος έθεσε τα ζητήματα που θα μας απασχολήσουν γενικότερα –και όχι μόνο ως ελληνική κοινωνία– καθώς εξελίσσεται η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης προς τη γενική νοημοσύνη, οπότε και να υπάρχουν διαταραχές και αλλαγές στα εργασιακά δεδομένα της κοινωνίας. Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, ανέφερε ότι «[...] τα βασικά, λοιπόν, ερωτήματα ξεκινούν από τον τρόπο χρηματοδότησης και στήριξης του κοινωνικού κράτους και των ασφαλιστικών καθεστώτων, αφού μεγάλο κομμάτι της εργασίας θα αυτοματοποιηθεί. Εάν επιλεγεί ως λύση η φορολόγηση του κεφαλαίου για τη στήριξη του κοινωνικού κράτους –μιας και δεν θα έχει τα επιθυμητά αποτελέσματα η συνεισφορά της εργασίας– το ερώτημα που τίθεται είναι πόσο εφικτή και αποτελεσματική μπορεί να είναι μία τέτοια φορολόγηση αφού το κεφάλαιο μπορεί πολύ εύκολα να μετακινείται από οικονομία σε οικονομία. Έτσι, αναπόφευκτα, το ερώτημα που τίθεται είναι η εφικτότητα μίας παγκόσμιας οικονομικής διακυβέρνησης και εναρμόνισης των φορολογικών καθεστώτων, ώστε να εξαλειφθεί το φαινόμενο των φορολογικών «παραδείσων». Πρόκειται για μία σειρά από δύσκολα ερωτήματα, τα οποία και μπορεί να απασχολήσουν το τρίτο Συνέδριο του Ελληνικού Φόρουμ για το Ψηφιακό Μέλλον το 2019 [...]».


Στη συνέχεια, κλείνοντας τις εργασίες του Συνεδρίου, ο κ. Παναγιώτης Βλάχος, ανέφερε ότι το πρόβλημα της παραπληροφόρησης και της σχέση της με την πολιτική, δεν είναι καινούριο φαινόμενο, αλλά συνυπάρχει με τον πολιτικό ανταγωνισμό εδώ και αιώνες. Τόνισε όμως, ότι είναι υπεύθυνα τα συστημικά κόμματα, όταν τα ίδια ανοίγουν την πόρτα στους πακτωλούς χρημάτων και ανέχονται δημαγωγούς και επικίνδυνους παίκτες, όπως πχ το Δημοκρατικό Κόμμα της Αμερικής ανέχθηκε το φαινόμενο Τραμπ, προκειμένου να κερδίσει την προεδρία. Υπογράμμισε ότι ο λαϊκισμός και η παραπληροφόρηση "πουλάνε", σχεδόν όσο και ο αντιλαϊκισμός και ο ελιτισμός. Υπογράμμισε ότι τα επόμενα χρόνια θα ζήσουμε με μεγαλύτερη ένταση τον ανταγωνισμό κεφαλαίου και εργασίας ή αλλιώς οικονομικού και ανθρώπινου/διανοητικού κεφαλαίου, όπως το χαρακτήρισε, αλλά αναρωτήθηκε που βρίσκεται αυτή τη στιγμή η Ελλάδα σε σχέση με την 4η Βιομηχανική Επανάσταση. Φαίνεται, είπε, ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε δύο ταχύτητες, μια υβριδική που παράγει έξυπνα προϊόντα και υπηρεσίες και μια παραδοσιακή, που παράγει μέτριας καινοτομίας και διαφοροποίησης εξαγώγιμα προϊόντα. Η είσοδος ενός μεγάλου πανεπιστημίου του εξωτερικού στην Ελλάδα, με το υπάρχον πλαίσιο και χωρίς να χρειάζεται να αναλωθούμε σε διαμάχη για τον ιδιωτικό και δημόσιο χαρακτήρα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, θα μπορούσε να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού και να κάνει πιο ανταγωνιστικά τα δημόσια πανεπιστήμια στην Ελλάδα, να φέρει νέους από κάθε γωνιά του πλανήτη, ανέφερε. Σε κάθε περίπτωση, ένα δίκαιο αίτημα είναι το άνοιγμα και η ψηφιοποίηση όλων των βιβλιοθηκών, δημόσιων και πανεπιστημιακών, ώστε να ανοίξουν τα σιλό της προνομιακής γνώσης και να βάλουν στο παιχνίδι όλη την ανθρωπότητα. Τέλος, αναφέρθηκε στη σημασία της πολιτικής, που θα χρειαστεί να δημιουργήσει θεσμούς που θα προστατεύουν τους 'χαμένους' της τεχνολογικής εξέλιξης, είτε με παροχές (ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, καθολικό μισθό) είτε με υπηρεσίες προ-αναδιανομής (κατάρτιση, εκπαίδευση, δεξιότητες, ισότητα στο χώρο εργασίας), ώστε να μην αυξηθούν οι κοινωνικές ανισότητες. Αρκεί, όπως είπε, πριν φτάσουμε στο σχεδιασμού του αύριο, να λύσουμε μερικά βασικά ζητήματα του σήμερα, που αφορούν το περιβάλλον μας, τις χρήσεις γης, τις δημόσιες υπηρεσίες μας, τη νομοθέτησή μας κλπ.


Από την πλευρά του, ο κ. Χάρης Τσέκερης, ανάφερε ότι «[...] είναι αυτονόητο για εμάς ότι η ανάπτυξη της ελληνικής ψηφιακής κοινωνίας και οικονομίας προϋποθέτει ένα πλαίσιο δημοκρατικών αρχών και αξιών, σε συνδυασμό με την ενίσχυση της ανοιχτής συλλογικής νοημοσύνης, της κοινωνικής εμπιστοσύνης και της δημόσιας λογοδοσίας και συμμετοχής. Αναπτύσσοντας συστηματικές, συνδυασμένες και εστιασμένες δράσεις ψηφιακών δεξιοτήτων/πολυγραμματισμών και ψηφιακής πολιτειότητας, προάγουμε την κριτική σκέψη, τη συλλογική ευφυΐα και τον πυρήνα της δημοκρατίας στην εποχή των πανίσχυρων αλγόριθμων, της τεχνητής νοημοσύνης και των μεγάλων δεδομένων (είναι ενδεικτικό ότι η κυβέρνηση Μακρόν ήδη ετοιμάζει ένα σχέδιο ύψους 15 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων). Στόχος μας η δημιουργία μιας ευημερούσας και συνεκτικής έξυπνης κοινωνίας (smart society) μέσα από τον συνδυασμό έξυπνων τεχνολογιών και έξυπνης πολιτειότητας (smart citizenship), πολυδεκτικής ψηφιακής ανάπτυξης και ψηφιακής δημοκρατίας.Απαραίτητος όρος για μια ανθεκτική και βιώσιμη πολιτική ηγεσία είναι πλέον η ταυτόχρονη ενίσχυση του ανθρώπινου, του κοινωνικού και του θεσμικού κεφαλαίου, αλλά και ενός κεφαλαίου Αλήθειας, ενάντια στα fake news που συστηματικά υπονομεύουν και αλλοιώνουν τη δημοκρατία, το δημοκρατικό σκέπτεσθαι και τις πολύτιμες ευρωπαϊκές αξίες [...]».

Η ενδιαφέρουσα συζήτηση συντονίστηκε με χαρακτηριστική μαεστρία και εποικοδομητικό σχολιασμό από το δημοσιογράφο κ. Κώστα Τσαούση, ο οποίος «έδεσε» όλες τις τοποθετήσεις και μέσω των παρεμβάσεών του προωθούσε τη συζήτηση και κινητοποιούσε το κοινό να συμμετέχει σε έναν πολύ ενδιαφέροντα διάλογο. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της συζήτησης ο κ. Κώστας Τσαούσης συνόψισε τη συζήτηση σε μία πρόταση πολιτικής, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διασύνδεσης –με τη δημιουργίας ενός Εθνικού Ταμείου για την Αντιμετώπιση των Επιπτώσεων από την 4η Βιομηχανική Επανάσταση– ενός μέρος των εσόδων από την υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων με τη στήριξη επενδύσεων σε έρευνα, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό, ώστε και οι αποκρατικοποιήσεις να αποκτήσουν μία επιπλέον κοινωνική νομιμοποίηση, αλλά και η χώρα μας να προετοιμαστεί καλύτερα μπροστά στην 4η βιομηχανική επανάσταση.

Περισσότερα για τις τοποθετήσεις των επίσημων προσκεκλημένων εδώ.
Περισσότερα για το πρόγραμμα του Συνεδρίου εδώ.
Περισσότερα για την πρόταση του Κ. Τσαούση εδώ.
Περισσότερες φωτογραφίες εδώ.
Περισσότερα για το video του Συνεδρίου εδώ.